EXPRESS SHIPPING! 10% discount on first purchases!
Suplementacja

Rola soli (sodu) w organizmie sportowca

  • 851 odsłon
  • 0 komentarzy

Unikanie soli w codziennej diecie każdego sportowca to ostatnia rzecz, na jaką powinniśmy się narażać. Dlaczego jest ona tak ważna? Jaką pełni role w organizmie człowieka? Przedstawiamy najważniejsze informacje dotyczące tego składnika mineralnego.

Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, iż styl życia sportowców, a co za tym idzie związane z nim wzorce żywieniowe mają się nijak do tych prezentowanych przez „zwykłych zjadaczy chleba”. Jakże porównywać i stawiać na równi osoby ciężko trenujące, które w wyniku bardzo intensywnych przemian metabolicznych zwiększają swój wydatek energetyczny oraz zapotrzebowanie na wszelkie składniki odżywcze, a do tego starają się przestrzegać zasad racjonalnego odżywiania, w odniesieniu do ludzi nie mających nic wspólnego z dodatkową aktywnością fizyczną i wiedzą na temat żywności. Nie inaczej sprawa wygląda w przypadku spożycia sodu stanowiącego około 40% soli, którego według wielu zaleceń wszyscy powinni się wystrzegać, a jeśli już to dopuszczalne jego ilości powinny być odmierzane niemalże z miligramową miarą w oku. Czy rzeczywiście każdy musi się go obawiać?
Funkcje sodu w organizmie człowieka
Sód należy do grupy elektrolitów niezbędnych do odpowiedniego funkcjonowania organizmu człowieka, którego norma spożycia w przeciwieństwie do większości składników mineralnych ustalana jest bardziej jako ilość, której nie powinno się przekraczać, a nie średnie zapotrzebowanie, chociaż oczywiście określa się ją jako zalecane dzienne spożycie, co wskazuje na to, iż myśl o przekroczeniu tej granicy, kształtującej się na poziomie 1500 – 2300 mg dziennie powinno napawać przynajmniej poczuciem niepokoju. Czy rzeczywiście taki sód straszny? Chcąc odpowiedzieć na to pytanie najpierw przypomnijmy znaczenie sodu w ustroju:
•    udział w utrzymaniu potencjału błonowego – różnica stężeń głównych pierwiastków wewnątrz komórek – potas oraz na zewnątrz – sód wpływa na kształtowanie gradientu elektrochemicznego, który umożliwia sprawną kurczliwość mięśni, w tym optymalną pracę mięśnia sercowego, a także płynne przewodnictwo impulsów nerwowych,
•    wchłanianie sodu w jelicie cienkim determinuje stopień absorpcji innych składników dostarczanych z pożywieniem – wody, aminokwasów, glukozy czy chloru,
•    wpływa na utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej organizmu wnosząc działanie ukierunkowane na alkalizację środowiska,
•    stanowi główny składnik płynu zewnątrzkomórkowego, co przekłada się na fundamentalną rolę tego pierwiastka w regulowania objętości i ciśnienia tętniczego krwi, przyczyniając się do prawidłowego funkcjonowania układu krążenia poprzez kilka mechanizmów:
    w sytuacji znaczącego spadku objętości lub ciśnienia krwi dochodzi do aktywacji układu RAA (układ renina-angiotensyna-aldosteron) i wówczas uwalnianie reniny przez nerki prowadzi do przekształcania nieaktywnego białka angiotensynogenu w angiotensynę I, a następnie angiotensynę II, która działa rozkurczająco na małe naczynia tętnicze, zwiększając przepływ krwi, oraz prowadzi do produkcji aldosteronu, czyli hormonu zwiększającego wchłanianie zwrotne sodu i wydalanie potasu przez nerki, zaś podwyższony stopień retencji sodu w organizmie powoduje nasilenie zatrzymywania wody, a przez to wzrost objętości i ciśnienia krwi,
    obniżone ciśnienie lub objętość krwi stymuluje wydzielanie hormonu antydiuretycznego (wazopresyny), która wraz z układem RAA oddziałuje na wzrost wchłaniania zwrotnego wody i sodu w nerkach,
    produkowana w nerkach z aminokwasu L-DOPY dopamina powoduje wydalanie nadmiernej ilości sodu z moczem poprzez blokowanie aktywności pompy sodowo-potasowej.  
Wykorzystanie sodu przez sportowców
Zapotrzebowanie sportowców na składniki mineralne jest zdecydowanie zwiększone ze względu na znaczącą ich utratę wraz z potem i moczem, dlatego też spożycie sodu może wymagać konieczności modyfikacji zaleceń kierowanych do ogółu społeczeństwa. Co istotne z punktu widzenia osoby trenującej pierwiastek ten odgrywa ważną rolę w zachodzeniu skurczów mięśni, zaś ze względu na zapewnianie odpowiedniej gęstości i ciśnienia krwi pozwala na wydajny transport tlenu i substancji odżywczych dla pracujących partii mięśniowych, a także odprowadzenie szkodliwych metabolitów, a to skutkuje podniesieniem efektów treningowych oraz zaistnieniem procesów regeneracyjnych.
Zapotrzebowanie uzależnione jest tak naprawdę od wielu zmiennych, m.in. temperatury otoczenia czy rodzaju aktywności fizycznej, dlatego powinno się oszacować ilość utraconego potu w czasie jej trwania [można wykorzystać wzór: utrata potu (ml) = spadek masy ciała w trakcie treningu (g) + ilość wypitej wody w trakcie treningu (ml) – ilość wydalonego moczu (g)], a następnie uzupełnić wartość sodu podaną w normach o tą utraconą w czasie treningu.
Świadomość żywieniowa osób zajmujących się sportem zawodowo lub amatorsko znajduje się na zdecydowanie wyższym poziomie w porównaniu do wiedzy „przeciętnego człowieka” na temat odżywiania. Przeważnie nie korzysta on albo przynajmniej stara się ograniczać do wartości minimalnych spożycie żywności wysokoprzetworzonej i niskoodżywczej typu: fast foody, chipsy czy dużej ilości produktów mięsnych w postaci wędlin sklepowych, w dodatku wędzonych, które rzeczywiście obfitują w sól dodaną. Na drugim biegunie znajdują się zaś osoby nieaktywne fizycznie i niedbające o swoje odżywianie, które nie dają sobie możliwości wykorzystania dostarczonego do organizmu w zdecydowanie zbyt wysokich dawkach ilości sodu i stąd biorą się obawy (i słusznie zresztą) o ryzyko chociażby nadciśnienia.
I teraz dopiero może paść odpowiedź na pytanie czy sód może szkodzić – na pewno nie wszystkim i nie w każdym przypadku. Jeśli korzystamy z odpowiednich produktów w czasie przygotowania posiłków, a regularne spacery, treningi na siłowni czy wizyty na basenie nie są nam obce, nie mamy przy tym problemów zdrowotnych rzutujących na gospodarkę elektrolitową, raczej nie powinniśmy obawiać się o negatywne skutki stosowania soli.




Bibliografia:
1.    http://lpi.oregonstate.edu/mic/minerals/sodium
2.    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17465610
3.    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27148079
4.    https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26041443
5.    https://jissn.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12970-017-0197-4



Bartosz Sikorski
dietetyk, specjalista ds. suplementacji

Blog jest napisany w celach informacyjnych. W żaden sposób nie służy do stawiania diagnozy, czy sugerowania metod leczenia. Pamiętaj, że artykuły zamieszczone na tej stronie nie stanowią fachowej porady medycznej (lekarskiej, farmaceutycznej itp.). Osoby czytające tę stronę internetową powinny przed podjęciem decyzji leczenia skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą. Na tej stronie nie ma informacji o lekach, a wszystkie preparaty to suplementy diety.

© UWAGA - ARTYKUŁ AUTORSKI BODYPAK - kopiowanie oraz rozpowszechnianie artykułów zamieszczonych w sklepie BODYPAK.PL jest zabronione!
Zgodnie z Ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.)

Komentarze (0)
Zobacz
Dodaj Własny
Wyślij

Mogą Cię zainteresować wybrane produkty:

6PAK Nutrition Milky Shake Whey - 1800g
89,00 PLN
Zobacz produkt
Sport Definition Muscle Minerals - 120 kaps.
35,00 PLN
Zobacz produkt
UNS Berberis - 90 tabl.
49,00 PLN
Zobacz produkt
Porównaj produkty
0
Usuń z porównania
Ukryj
Wyczyść