Suplementacja

Witaminy i minerały - ich rola, jakich połączeń unikać

  • 14004 odsłon
  • 0 komentarzy

Witaminy i minerały są powszechne w diecie i trudno o osobę, która by nie potrafiła ich wymienić. Trochę gorzej będzie, gdyby padło pytanie jaka jest ich funkcja . Oczywiście są bardziej i mniej istotne witaminy dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, jednak nawet ich niedobór w ostateczności odbije się negatywnie na stanie zdrowia. Warto pamiętać, że także zbyt duża podaż konkretnej witaminy nie jest korzystna i może być powodem pewnych skutków ubocznych.


Witaminy mają charakter egzogenny (podobnie jak minerały), mają olbrzymi wpływ na prawidłowe funkcjonowanie i zdrowie całego organizmu. Niestety nie są syntetyzowane przez organizm człowieka (bądź ich produkcja jest tak znikoma, że pomijalna) zatem istnieje konieczność ich dostarczenia z zewnątrz wraz pokarmem bądź przy pomocy preparatów witaminowo-mineralnych. Osoby znające swój organizm oraz swoje niedobory mogą z powodzeniem skorzystać z tak zwanych „mono preparatów” i przy ich pomocy uzupełnić braki konkretnych witamin czy minerałów.
Witaminy biorą udział w szeregu procesów jakie zachodzą w ciele człowieka, np.:

  • biorą udział w przemianach energetycznych (metabolizmie węglowodanów oraz tłuszczów),
  • wzmagają procesy regeneracji uszkodzonych tkanek,
  • stanowią element enzymów, które bezpośrednio uczestniczą w procesach metabolicznych,
  • współuczestniczą w syntezie hormonów, krwinek oraz przeciwciał (warunkują utrzymanie odporności).


Minerały podobnie jak witaminy stanowią nieodłączny element diety każdego człowieka. Dzięki nim możemy ciszyć się zdrowiem, zachować możliwie długo urodę, wpływają na utrzymanie ogólnie pojętej homeostazy, ale także na utrzymanie dobrego humoru.

ZAPOTRZEBOWANIE NA WITAMINY I MINERAŁY:
Zapotrzebowanie na witaminy (bądź minerały) różni się w zależności od aktywności fizycznej, zatem warto poznać swój organizm i przemyśleć swój jadłospis. Nic nie stoi na przeszkodzie by wprowadzić profesjonalną suplementacją – jednak jest to zależne od konkretnego przypadku. Oczywiście zwiększone zapotrzebowanie nie oznacza wprowadzenie dawek rzędu gramów czy kilogramów, ostatecznie i tak liczy się je w miligramach (mg) bądź mikrogramach (mcg/μg). Zależnie od podaży witamin może dojść do:

  • hiperwitaminozy (przedawkowanie witamin),
  • hipowitaminozy (częściowy brak witamin),
  • awitaminozy (całkowity brak witamin).

Jakie są skutki niedoboru bądź nadmiaru witamin? Jeżeli problem jest niewielki odczujecie zmęczenie, czasem bóle głowy, rozdrażnienie, osłabienie koncentracji, spadek sił witalnych. Natomiast w skrajnych przypadkach może dojść do zwiększonego ryzyka wystąpienie chorób układu krwionośnego, nerwowego, a nawet zapalenia skóry.


WITAMINY I MINERAŁY W DIECIE:
Witaminy i minerały mogą tworzyć znakomite duety, których synergia pozwala na wyciągnięcie znacznie większych korzyści z ich podania, ale nie zawsze – istnieją połączenia, których należy unikać.
Witaminy nie stanowią źródła energii, nie są też składnikiem budulcowym, jednak ich odpowiednia ilość warunkuje prawidłową pracę każdej komórki organizmu. Dzięki nim i ich właściwościom opóźniany jest proces starzenia się, wzmacnia się odporność na infekcje, wpływają także na utrzymanie kondycji. Jak wspominałem część witamin organizm ludzki jest w stanie syntetyzować, jednak w tak niewielkich ilościach, że praktycznie można by ten aspekt pominąć (są to: kwas foliowy, PP, B12 i B1 oraz witamina K).
Prowadzona dieta, o ile jest przemyślana i odpowiednio skomponowana zapewnia w większości przypadków wszystkie mikro i makroelementy. Diety odchudzające, wysokobiałkowe i inne wymyślne diety jakie można spotkać w sieci mogą doprowadzić do ograniczenia dostępu organizmu do witamin i minerałów. Także wegetarianie i weganie powinni zwrócić uwagę na ten aspekt by nie doprowadzić się do problemów zdrowotnych. Jeżeli istnieje taka konieczność nic nie stoi na przeszkodzie by się wspomóc odpowiednim preparatem witaminowo-mineralnym. Należy jeszcze brać pod uwagę ewentualne upośledzenie wchłaniania witamin bądź minerałów – jednak nie zdarza się to zbyt często.
Witaminy i minerały różnią się  między sobą właściwościami chemicznymi i fizycznymi, zatem wybierając preparaty kompleksowe może dojść do sytuacji, że będą wchodzić w interakcje między sobą. Jest sporo połączeń niezwykle korzystnych, jednak istnieją także niekorzystne połączenia (uwidaczniające się w ograniczaniu przyswajania, a nawet  całkowitym jego zablokowaniu).


UDANE I NIEUDANE POŁĄCZENIA WITAMIN, MINERAŁÓW ORAZ SKŁADNIKÓW DIETY:
1. Udane połączenia (poprawiające wzajemnie swoją przyswajalność):

  • witaminy i minerały: bardzo dobrze jest łączyć żelazo z witaminą C, wapń z witaminą D, magnez z kapsaicyną (substancja pochodząca z papryczek chilli) ale także: witaminę B6 z cynkiem. Warto pamiętać podczas wyboru witaminy C w formie suplementu by zawierał bioflawanoidy cytrusowe, które poprawiają jej przyswajalność oraz chronią przed utlenieniem.
  • witamina A oraz E: obie witaminy rozpuszczają się bardzo dobrze w tłuszczach i wzajemnie wzmacniają swoją aktywność biologiczną. Innymi ciekawymi połączeniami są witamina A z witaminą B i D, cynkiem, wapniem. Natomiast witaminę E warto spożywać wraz z witaminami z grupy B, C oraz selenem i fosforem.

CIEKAWOSTKA: należy przyjmować błonnik popijając go dużą ilością wody (przynajmniej 250 ml w jednej porcji). Jeżeli nie popije się go odpowiednio solidną porcją wody dojdzie do sytuacji, że podczas zwiększania swojej objętości dojdzie do powstania osobnych zbitek, które mogą utknąć na dłuższy czas w jelitach. Nieodpowiednia ilość wody może nawet doprowadzić do zaparć.


2. Nieudane połączenia (czego należy unikać):

  • cynk w połączeniu z wapniem i magnezem oraz wapń z magnezem. Takie połączenia minerałów wzajemnie ogranicza  przyswajalność (co w skrajnym przypadku może doprowadzić do całkowitego braku ich przyswajania),
  • błonnik oraz kompleksy witaminowo-mineralne: niestety błonnik, który de facto jest bardzo pożądany w każdej diecie nie powinien być podawany wraz z witaminami i minerałami,  ponieważ zaburza ich przyswajalność. Osoby odchudzające się powinny zwrócić uwagę, że problem dotyczy także chromu, który jest przyjmowany jako wsparcie podczas walki ze zbędnymi kilogramami.

CIEKAWOSTKA:

  • błonnik może doprowadzić do zmniejszenia wchłaniania substancji odżywczych z pokarmu (węglowodanów i tłuszczy).
  • żelazo wraz z wapniem (bądź lekami na zgagę – zobojętniające pH żołądka): takie połączenie zablokuje przyswajalność żelaza,
  • preparaty z czosnkiem przyjmowane wraz z dużą ilością salicylan (np. aspiryną) mogą zaburzyć krzepliwość krwi,



PODSUMOWANIE:
„Więcej nie oznacza lepiej” - takowe stwierdzenie znajduje swoje zastosowanie także w kontekście przyjmowania zwiększonych dawek witamin bądź minerałów. Przesada może doprowadzić do komplikacji zdrowotnych. Najczęściej dochodzi do przedawkowania witamin A, D, E, K (łatwo rozpuszczanych w tłuszczach, których nadmiar prowadzi w prostej linii do zwiększonego rozdrażnienia, bólów głowy, a nawet wypadania włosów.
Każdy sportowiec jest świadomy jak ważną rolę pełni witamina C (np. wzmacnia układ immunologiczny, przyśpiesza regenerację stawów, poprzez udział w syntezie nowych białek kolagenowych). Jednak przesadne dawki przekładają się na obniżenie pH organizmu, a więc zakwaszenie. W skrajnym przypadku dojdzie do wypłukiwania wapnia (celem wyrównania pH) co nie jest wskazane bowiem sprzyja osteoporozie.

Paweł Zieliński
Specjalista ds. suplementacji, biotechnolog

Blog jest napisany w celach informacyjnych. W żaden sposób nie służy do stawiania diagnozy, czy sugerowania metod leczenia. Pamiętaj, że artykuły zamieszczone na tej stronie nie stanowią fachowej porady medycznej (lekarskiej, farmaceutycznej itp.). Osoby czytające tę stronę internetową powinny przed podjęciem decyzji leczenia skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą. Na tej stronie nie ma informacji o lekach, a wszystkie preparaty to suplementy diety.

© UWAGA - ARTYKUŁ AUTORSKI BODYPAK - kopiowanie oraz rozpowszechnianie artykułów zamieszczonych w sklepie BODYPAK.PL jest zabronione!
Zgodnie z Ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.)

Komentarze (0)
Zobacz
Dodaj Własny
Wyślij

Mogą Cię zainteresować wybrane produkty:

Olimp Vita-Min Multiple Sport - 60 kaps.
31,90 PLN
Zobacz produkt
Trec Multipack Sport Day/Night Formula - 60 kaps.
32,00 PLN
Zobacz produkt
6PAK Nutrition LIFE PAK - 180g
29,00 PLN
Zobacz produkt
Porównaj produkty
0
Usuń z porównania
Ukryj
Wyczyść