Suplementacja

Odżywki białkowe - powstawanie i różnice

  • 227 odsłon
  • 0 komentarzy

Jest to pytanie, które zadaje wielu początkujących sportowców mających na celu wzmocnienie swojej codziennej diety. Większość z Was będzie zdziwiona, że proces produkcji odżywek wysokobiałkowych nie jest bardzo złożony, jednak wymaga zastosowania wyspecjalizowanych technologii by produkt końcowy charakteryzował się wysoką jakością.

Odżywki wysokobiałkowe są niezwykle popularne wśród sportowców ze względu na fakt, że w prosty i szybki sposób uzupełniają ewentualne braki protein w diecie. Należy zwracać uwagę na pochodzenie wspomnianego białka, które powinno charakteryzować się pełnym aminogramem, by każda porcja dostarczała odpowiednio zbilansowaną pulę aminokwasów. Źródłem pełnowartościowych protein są oczywiście białka zwierzęce i to na ich produkcji skupię się w tym opracowaniu.

Najpopularniejszymi odżywkami białkowymi są koncentraty białek serwatki (ang. WPC – whey protein concentrate), trochę rzadziej stosowanymi są izolaty białek serwatki (ang. WPI – whey protein isolate). Mniej rozchwytywane są natomiast hydrolizaty białek serwatki (ang. WPH – whey protein hydrolysate). Popularność danego typu odżywek jest w dużej mierze zależna od ich ceny, ponieważ izolaty oraz hydrolizaty białek serwatki są zazwyczaj sporo droższe. Różnice między nimi pod kątem przyswajalności polegają na czasie przyswajania.

Hydrolizaty oraz izolaty są oczywiście najszybszym źródłem aminokwasów co sprawia, że sięgają po nie najbardziej wymagający sportowcy, dla których różnice w czasie przyswojenia mają olbrzymie znaczenie. Optymalnym wyborem zdaje się połączenie koncentratu oraz izolatu białek serwatki (WPC + WPI) – jest to uniwersalna mieszanka, która idealnie sprawdzi się zarówno chwilę po treningu (zawiera szybkie aminokwasy), jak i w ciągu dnia w przypadku ubogich w proteiny dania (idealnym przykładem będzie That’s The Whey marki SportDefinition). 

PRZYKŁAD WPC: UNS WPC Econo - 1,8kg

Każda osoba uprawiająca kulturystykę ma na celu poprawę swojej formy oraz dąży do szybkich przyrostów wysokiej jakości tkanki mięśniowej. Oczywiście jest to trudna i pełna wyrzeczeń droga, jednak istnieje sposób by chociaż trochę ją uprościć. Celem szybkiej rozbudowy muskulatury konieczne jest zadbanie o odpowiednią ilość protein w diecie, należy po prostu wybrać odpowiednią odżywkę, która nie tylko dostarczy znakomitego budulca dla Twoich mięśni, ale także zaspokoi potrzeby organoleptyczne. Na rynku funkcjonuje wiele uznanych producentów, których produkty spełniają powyższe kryteria, są nimi między innymi: Optimum Nutrition, 6PAK Nutrition oraz wspomniany już Sport Definition. Jeżeli poszukujesz sprawdzonych i pewnych produktów – nie sięgaj po propozycje nieznanego pochodzenia. Poszukując preparatu białkowego kieruj się jakością oraz ceną, jednak każdy powinien sobie odpowiedzieć na pytanie czego potrzebuje – najczęściej wystarczy po prostu solidny koncentrat (WPC) taki jak LIGHT Whey.

PROCES PRODUKCJI – JAK POWSTAJĄ ODŻYWKI WYSOKOBIAŁKOWE

Produkcja odżywek wysokiej jakości jest w pełni zależna od zastosowanych technologii oraz ilości oraz typu membran służących do zagęszczania oraz oczyszczania końcowego produktu. Należy zwrócić uwagę, że proces produkcji WPC niewiele się różni w przypadku WPI (różnica to po prostu dodatkowy etap z jeszcze mniejszymi otworami na membranie filtracyjnej). Natomiast hydrolizat powstaje zazwyczaj na podstawie izolatu, który poddawany jest procesom hydrolizy enzymatycznej, podczas której dochodzi do zrywania wiązań peptydowych co 6-8 aminokwasów (co sprawia, że organizm nie musi już trawić takiego białka i przystępuje do jego przyswajania zaraz po spożyciu).

DROGA JAKĄ MUSI PRZEBYĆ MLEKO BY PRZEISTOCZYĆ SIĘ W PEŁNOWARTOŚCIOWĄ ODŻYWKĘ:

1. Krowie mleko po schłodzeniu do temperatury 4 stopni Celsjusza transportowane jest do mleczarni.
2. Mleko jest pasteryzowane po czym dochodzi do produkcji sera, czego wynikiem pośrednim jest serwatka (zawiera ona do 13% białka, kilka procent tłuszczu oraz 70-75% laktozy).
3. Celem produkcji koncentratu białek serwatki niezbędne jest przepuszczenie serwatki przez zestaw membran. Przeprowadza się w tym celu tzw. ultra-filtrację, której wynikiem usuwana jest olbrzymia ilość laktozy oraz drobnych zanieczyszczeń. Produktem po tym etapie jest pełnoprawne WPC, które charakteryzuje się zazwyczaj 80% stężeniem białka w suchej masie. Wielkość porów w membranie: 0.1 – 10 µm.
4. Kolejnym etapem może być mikro-filtracja w przepływie krzyżowym (CFM - Cross-Flow Microfiltration), której produktem będzie izolat białek serwatki (WPI). Etap ten różni się od poprzedniego wielkością porów jakie zastosowano w membranach (są one znacznie mniejsze) – rzędu: 0.001 – 0.1 µm.

Produkty z etapu 3 oraz 4 (WPC oraz WPI) charakteryzują się naturalnym smakiem (typowo mlecznym, zgodnie z pochodzeniem). W dalszej kolejności dochodzi do dodawania aromatów smakowych oraz emulgatorów mających na celu poprawę rozpuszczalności oraz ograniczenie pienienia się produktu. Często stosowane są liofilizowane owoce, które w znacznym stopniu poprawiają smak danego produktu.
Celem produkcji hydrolizatu należało by po etapie 3 bądź 4 (na rynku pojawiają się hydrolizowane koncentraty oraz izolaty) przeprowadzić hydrolizę enzymatyczną, dzięki której organizm nie musi już tracić czasu na trawienie odżywki. Hydrolizaty (WPH) należą do najszybszych źródeł białka. Oczywiście istnieje możliwość przeprowadzenie hydrolizy chemicznej, jednak jest ona znacznie mniej wartościowa.
CIEKAWOSTKA: w miejsce mikro i ultrafiltracji czasem stosowana jest tzw. „wymiana jonowa” (IE - ion exchange), której zastosowanie prowadzi do znacznej denaturacji struktur białek, a tym samym taki produkt jest znacznie mniej wartościowy dla sportowca. Jednak sporo niższa cena zastosowania tej technologii sprawia, że część producentów się na nią decyduje.

KILKA SŁÓW O CMF (MIKROFILTRACJA W PRZEPŁYWIE KRZYŻOWYM):
- prowadzona jest w obniżonej temperaturze, dzięki czemu nie dochodzi do denaturacji białek
- nie stosuje się dodatków chemicznych, które mogłyby obniżyć jakość ostatecznego produktu
- preparat charakteryzuje się wysoką przyswajalnością i lepszym aminogramem
- uzyskuje się wyższą koncentrację protein, czego efektem jest wyższa zawartość BCAA oraz EAA w 100g produktu

NIESTETY NIE ZAWSZE PRODUCENCI PISZĄ WPROST O RODZAJU ZASTOSOWANEGO SUROWCA. JAK ODRÓŻNIĆ METODĘ OTRZYMYWANIA CFM OD IE (WYMIANA JONOWA)?

Odżywka produkowana na bazie surowca otrzymywanego metodą CFM charakteryzuje się większą zawartością alfa-laktoalbuminy rzędu 50%, niższą beta-laktoalbuminy. Natomiast w przypadku wymiany jonowej stosunek alfa do beta-laktoalbuminy jest odwrotny.

odzywki-bialkowe
Paweł Zieliński
Specjalista ds. suplementacji, biotechnolog

© UWAGA - ARTYKUŁ AUTORSKI BODYPAK - kopiowanie oraz rozpowszechnianie artykułów zamieszczonych w sklepie BODYPAK.PL jest zabronione!
Zgodnie z Ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 z późn. zm.)

Mogą Cię zainteresować wybrane produkty:

ON 100% Whey Gold Standard - 2270g
209,99 PLN
Zobacz produkt
Sport Definition That's the Whey ISOLATE - 2100g
239,00 PLN
Zobacz produkt
6PAK Nutrition LIGHT WHEY - 2000g
139,00 PLN
Zobacz produkt