Napoje izotoniczne, hipertoniczne i hipotoniczne - czym są i kiedy je stosować?
Zastanawiasz się, który napój zastosować w trakcie wysiłku fizycznego? Odpowiedź na swoje pytanie bez wątpienia znajdziesz w tym artykule.
Ten artykuł przeczytasz w 3 minuty.
Spis treści
Obecnie na rynku produktów przeznaczonych dla osób aktywnych fizycznie znajduje się mnóstwo suplementów, których stosowanie ma na celu polepszenie wydajności i komfortu podczas wysiłku. Do takich produktów należą m.in. napoje izotoniczne, hipertoniczne i hipotoniczne. Czym one są i kiedy powinniśmy je stosować?
Kompozycja tych produktów zawsze opiera się na wodzie, węglowodanach, sodzie oraz opisanej na etykiecie osmolalności. Napoje te mają na celu wyrównanie poziomu wody i elektrolitów wydalanych z organizmu w procesie wydzielania potu, a także uzupełnienie witamin i soli mineralnych oraz węglowodanów spalanych podczas wysiłku fizycznego.
W odróżnieniu od napojów energetyzujących produkty te mają niską zawartość cukru i w niewielkim stopniu nasycone są dwutlenkiem węgla. Napoje izotoniczne są bardzo potrzebne w trakcie uprawiania dyscyplin sportowych wymagających długotrwałego i intensywnego wysiłku, np.: kolarstwo, biegi długodystansowe, turystyka górska.
Czym jest osmolalność?
Porównując napoje izotoniczne, hipertoniczne i hipotoniczne jedną z najważniejszych cech będzie ich osmolalność. Jest to określenie na indeks liczby cząsteczek w roztworze, a ujmując to w uproszczeniu – określa ich ilość na 100ml danego napoju. Dzięki określeniu jaką osmolalność ma dany napój, możliwe jest jego przypisanie do danej grupy:
- napoje hipotoniczne – mają niższą osmolalność w stosunku do płynów naszego ciała,
- napoje izotoniczne – mają taką samą osmolalność co płyny naszego ciała,
- napoje hipertoniczne – mają wyższą osmolalność w stosunku do płynów naszego ciała.
Napoje hipotoniczne
Osmolalność płynu hipotonicznego mieści się w przedziale 200-250 mmol/kg, zawierając tym samym 2-4g węglowodanów na 100ml płynu. Szybko się wchłaniają, a tym samym szybko gaszą pragnienie, ale nie poprawiają równowagi wodno-elektrolitowej, ponieważ zawierają zbyt mało elektrolitów, aby uzupełnić straty powstałe po intensywnym wysiłku fizycznym.
Napoje izotoniczne
Osmolalność napoju izotonicznego jest zbliżona do osmotycznych substancji czynnych, które znajdują się w naszej krwi. W ich skład wchodzi 6-8g węglowodanów na 100ml płynu. Wchłaniają się równie szybko jak woda mineralna, lecz efektywniej nawadniają organizm i uzupełniają ubytki powstałe po intensywnym wysiłku fizycznym. Napój taki zapewnia także utrzymywanie prawidłowego poziomu glukozy we krwi, co skutecznie opóźnia pojawianie się objawów zmęczenia.
Napoje hipertoniczne
Napojami hipertonicznymi są zazwyczaj tzw. „energy-drinki”. Ich głównym zadaniem jest zapewnienie dużej ilości energii, a więc zwiększenie poziomi glikogenu zaraz po zakończeniu długotrwałego, wytrzymałościowego wysiłku fizycznego, kiedy nawodnienie nie jest już tak bardzo istotne. Wchłaniają się o wiele wolniej niż izotoniki, więc stosowanie ich w trakcie wysiłku fizycznego nie będzie miało większego sensu.
Korzyści ze stosowania napojów izo- hiper- i hipotonicznych:
- skutecznie gaszą pragnienie
- utrzymują wodę w organizmie
- uzupełniają mikro- oraz makroelementy
Wiedza a praktyka - kiedy zastosować konkretny produkt?
- Twój wysiłek jest stosunkowo krótki, ale bardzo intensywny i czujesz potrzebę „doładowania” węglowodanów? Sięgnij po napój hipotoniczny.
- Masz przed sobą wyprawę w góry lub maraton do przebiegnięcia? A może sprzyja piękna pogoda i wybierasz się w długą trasę rowerową? Zdecydowanie najlepszym wyborem będzie napój izotoniczny.
- Właśnie skończyłeś trening i jedyne czego pragniesz to uzupełnić niedobory witamin, minerałów i glikogenu? Napój hipertoniczny będzie dla Ciebie najlepszym rozwiązaniem.
Powiązane produkty
Zobacz inne artkuły w kategorii Suplementacja
Przeczytaj więcej artykułówAdaptogeny: jak działają i jak je dobierać - przewodnik po najczęściej stosowanych substancjach
Adaptogeny stanowią jedną z najsilniej napędzanych marketingowo kategorii suplementów na rynku. Producenci najczęściej promują je jako uniwersalne panaceum, obiecując jednoczesną poprawę jakości snu, wzrost poziomu energii, wyostrzenie koncentracji, redukcję stresu oraz wzmocnienie odporności. W ujęciu fizjologicznym i klinicznym jest to jednak założenie błędne. Poszczególne adaptogeny wyraźnie różnią się od siebie mechanizmem działania, ich skuteczność zależy od specyficznego kontekstu stosowania, a jakość dostępnych na rynku produktów pozostaje skrajnie nierówna. Poniższy raport ma za zadanie usystematyzować wiedzę i odpowiedzieć na trzy fundamentalne pytania z punktu widzenia praktyki: Który adaptogen warto zastosować w zależności od konkretnego celu treningowego lub zdrowotnego? Jak na podstawie etykiety zweryfikować jakość surowca oraz jego potencjał terapeutyczny i suplementacyjny? Gdzie w przypadku adaptogenów kończą się dane naukowe, a zaczynają wyłącznie skróty myślowe i marketing?
Kreatyna - obalamy mity! Jak działa, czy jest bezpieczna i dlaczego czasem nie daje efektów?
Zastanawiasz się, czy kreatyna na prawdę działa? W tym artykule obalamy mity na jej temat i tłumaczymy w bardzo prosty sposób jej działanie.
Czym dokładnie są „izotoniczne napoje dla sportowców”
Izotoniki to jedne z najczęściej wybieranych napojów przez osoby aktywne fizycznie. Ich popularność nie bierze się z przypadku – dobrze skomponowany napój izotoniczny może pomóc nie tylko w uzupełnianiu płynów, ale także w dostarczeniu elektrolitów i energii w trakcie dłuższego lub bardziej intensywnego wysiłku. Wokół izotoników narosło jednak sporo uproszczeń. Dla jednych są niezbędnym elementem każdego treningu, dla innych jedynie marketingowym dodatkiem, który niczym nie różni się od zwykłej wody. Jak jest naprawdę? Żeby to dobrze zrozumieć, warto zacząć od podstaw.
Kolagen na zmarszczki - jaki wybrać? Analiza skuteczności działania
Kolagen to popularny suplement diety, który poprawia nawilżenie skóry i walczy z widocznymi oznakami starzenia. Na rynku możemy spotkać się z różnymi rodzajami kolagenu. O ile wykazują podobne działanie, to źródła kolagenu są głównym czynnikiem, które determinują wybór. Jaki kolagen wybrać na zmarszczki, a jaki poprawi elastyczność ścięgien?
