Witamina E – właściwości, działanie, źródła witaminy E
Czy witamina E od razu przywodzi Ci na myśl produkty przedłużające młodość? To słuszne skojarzenie, ponieważ witamina E jest często określana jako „witamina młodości”. Jej potężne właściwości antyoksydacyjne chronią komórki przed uszkodzeniami, opóźniając procesy starzenia się i wspierając ogólny stan zdrowia. Dowiedz się, gdzie występuje witamina E, czy należy ją suplementować i jak niedobór witaminy E może pogorszyć Twoje samopoczucie.
Ten artykuł przeczytasz w 8 minuty.
Spis treści
Właściwości witaminy E
Witamina E to grupa organicznych związków chemicznych, które określa się mianem tokoferoli. To niezbędny składnik pokarmowy, który uczestniczy w szeregu istotnych procesów zachodzących w organizmie.
Witamina E jest rozpuszczalna w tłuszczach, co sprawia, że jej nadmiar jest gromadzony w organizmie – w tkance tłuszczowej oraz nadnerczach. Witamina E występuje aż w 8 różnych formach, z których przez człowieka najlepiej przyswajany jest alfa-tokoferol.
Wśród wielu korzystnych właściwości witaminy E szczególnie wyróżnia się:
-
przeciwutleniające, skuteczne w walce z chorobami takimi jak nowotwory,
-
łagodzące objawy zapalenia stawów,
-
spowalniające procesy starzenia,
-
chroniące oczy przed powstawaniem zaćmy,
-
wzmacniające układ odpornościowy,
-
obniżające ciśnienie krwi.
Działanie witaminy E i jej funkcje
Witamina E wykazuje znaczną aktywność biologiczną i ma duży wpływ na organizm ludzki. Wpływa na procesy metaboliczne i reguluje pracę wielu układów. Ma też zdolność do oddziaływania na enzym (kinazę białkową), który bierze udział w procesach związanych z utrzymaniem homeostazy energetycznej w komórkach oraz ogólnie w organizmie.
Z witaminą E łączy się jednak przede wszystkim działanie antyoksydacyjne, ponieważ jest to jeden z najsilniejszych znanych człowiekowi przeciwutleniaczy. Zajmuje się ochroną komórek przed stresem oksydacyjnym, tym samym zapobiegając chorobom nowotworowym, problemom zdrowotnym ze strony układu sercowo-naczyniowego oraz chorobom neurodegeneracyjnym.
Witamina E działa regeneracyjnie na skórę, dlatego jest często wykorzystywana jako składnik preparatów odmładzających oraz regenerujących. Witamina E jest substancją mającą duży wpływ na hormony regulujące proces rozrodu. U kobiet wspomaga owulację, reguluje pracę jajników oraz bierze udział w zagnieżdżeniu się zarodka, natomiast u mężczyzn jest odpowiedzialna za jakość nasienia oraz prawidłowe krążenie krwi w narządach rozrodczych.
Witamina E w ofercie bodypak.pl
Zastosowanie witaminy E w kosmetologii
Dzięki licznym właściwościom pielęgnacyjnym i ochronnym dla skóry, witamina E odgrywa ważną rolę w kosmetologii. Oto główne zastosowania witaminy E w kosmetologii:
-
Wspieranie funkcji ochronnej skóry
Witamina E wzmacnia barierę ochronną skóry, pomagając w utrzymaniu jej w dobrej kondycji. Dzięki temu skóra jest mniej podatna na działanie czynników zewnętrznych, takich jak zanieczyszczenia.
-
Odbudowa cementu międzykomórkowego
Witamina E pomaga w uzupełnianiu ubytków cementu międzykomórkowego, co przyczynia się do poprawy struktury i elastyczności skóry. Dzięki temu skóra staje się też bardziej odporna na uszkodzenia.
-
Poprawa elastyczności i jędrności skóry
Witamina E przyczynia się do uelastyczniania i ujędrniania skóry. Regularne stosowanie produktów zawierających witaminę E może skutkować wygładzeniem powierzchni skóry i poprawą jej ogólnego wyglądu.
-
Nawilżenie skóry
Witamina E jest skutecznym środkiem nawilżającym, który pomaga utrzymać odpowiedni poziom wilgoci w skórze. Dzięki temu skóra staje się bardziej miękka, gładka i mniej podatna na przesuszenie.
-
Ochrona przed promieniowaniem UV
Witamina E przeciwdziała szkodliwym skutkom promieniowania UV, działając jako antyoksydant. Pomaga neutralizować wolne rodniki powstające w wyniku ekspozycji na słońce, chroniąc tym samym przed stresem oksydacyjnym. To z kolei może zapobiegać uszkodzeniom komórek skóry i przedwczesnemu starzeniu się skóry.
Dzięki tym wszystkim właściwościom witamina E jest często stosowana w produktach kosmetycznych, takich jak kremy, balsamy, sera i olejki, które mają na celu poprawę kondycji i wyglądu skóry.
Dlaczego witamina E w okresie ciąży jest ważna?
Witamina E jest jedną z najważniejszych witamin dla kobiet w ciąży. Działa jako silny antyoksydant, chroniąc komórki matki i rozwijającego się płodu przed uszkodzeniami wywołanymi przez wolne rodniki. Ochrona ta jest szczególnie ważna w czasie ciąży, ponieważ organizm kobiety przechodzi wówczas intensywne zmiany metaboliczne.
Witamina E odgrywa również znaczącą rolę w prawidłowym rozwoju narządów i tkanek płodu, zwłaszcza układu krążenia, nerwowego i mięśniowego. Odpowiedni poziom witaminy E może pomóc w zapobieganiu pewnym powikłaniom ciążowym, takim jak stan przedrzucawkowy, w którym występuje silny wzrost ciśnienia krwi, co może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych dla matki i dziecka.
Witamina E wspomaga także funkcjonowanie układu odpornościowego, co jest kluczowe w czasie ciąży, kiedy kobieta szczególnie stara się unikać infekcji.
Pokarmowe źródła witaminy E
Na szczycie listy najlepszych źródeł witaminy E znajdują się orzechy, nasiona i oleje roślinne, ale można ją znaleźć w wielu produktach spożywczych. Oto kilka grup produktów, które pomogą Ci zwiększyć poziom witaminy E:
-
orzechy i nasiona - migdały, orzeszki ziemne, orzechy laskowe, nasiona słonecznika, zarodki nasion zbóż, masło orzechowe,
-
zielone warzywa - szpinak, brokuły, awokado, szparagi,
-
oleje roślinne - olej słonecznikowy, rzepakowy, sojowy, oliwa z oliwek,
-
ryby - makrela, łosoś, śledź, tuńczyk, mintaj,
-
produkty wzbogacone w witaminę E - płatki śniadaniowe, soki owocowe, napoje roślinne, płatki owsiane,
-
mięso - drób,
-
niektóre owoce - kiwi, mango,
-
niektóre warzywa - dynia, pomidor, czerwona papryka.
Dzienne zapotrzebowanie na witaminę E
Witamina E wpływa na szereg procesów zachodzących w organizmie, dlatego zapotrzebowanie na nią może się różnić w zależności od wieku, płci, ogólnego stanu zdrowia i przebytych chorób.
Dzienne normy zapotrzebowania na witaminę E wynoszą od 6 mg dla dzieci do nawet 50 mg dla osób starszych. Orientacyjne wytyczne przedstawiają się następująco:
-
kobiety: 8 mg
-
kobiety w ciąży: 15-19 mg
-
kobiety karmiące piersią: 19 mg
-
mężczyźni: 10 mg
Jeśli palisz, możesz potrzebować więcej witaminy E, aby przeciwdziałać dodatkowym wolnym rodnikom, które wówczas są produkowane w większej ilości.
Główne objawy niedoboru witaminy E w organizmie
Niedobory witaminy E są rzadkie u osób prawidłowo się odżywiających. Z reguły dotyczą one osób cierpiących na określone schorzenia, takie jak zapalenie trzustki, mukowiscydoza lub zaburzenia trawienia.
Niedobór witaminy E najczęściej ma następujące objawy:
-
obniżenie odporności,
-
ogólne złe samopoczucie i rozdrażnienie,
-
problemy z koncentracją,
-
zaburzenia neurologiczne,
-
retinopatia (uszkodzenie siatkówki prowadzące do pogorszenia widzenia),
-
zaburzenia koordynacji ruchowej (tzw. ataksja),
-
zaburzenia funkcjonowania mięśni (osłabienie i bolesność),
-
wypadanie włosów,
-
drętwienie i mrowienie kończyn,
-
arytmia,
-
anemia,
-
problemy z płodnością,
-
problemy ze skórą np. szybsze rogowacenie naskórka.
Nadmiar witaminy E w organizmie
Ponieważ witamina E jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach, może gromadzić się w organizmie i tym samym wywoływać niepożądane skutki uboczne. Zastanów się, czy przypadkiem nie suplementujesz zbyt dużych dawek witaminy E, jeśli dostrzegasz charakterystyczne objawy jej nadmiaru w organizmie:
-
zmęczenie,
-
osłabienie,
-
ból głowy,
-
biegunka,
-
bóle żołądka,
-
mdłości,
-
wysypka,
-
zamazany obraz.
Suplementy diety z witaminą E – kiedy warto zacząć stosować?
Spora część z nas nie potrzebuje suplementów witaminy E, ponieważ dzięki właściwej diecie jej niedobór zdarza się rzadko. Najlepiej jest pozyskiwać tego typu składniki odżywcze z pożywienia, jednak w określonych warunkach suplement witaminy E może być pomocny. Sytuacje, w których suplementacja witaminy E może być skuteczna, to:
-
choroby przewlekłe, takie jak mukowiscydoza, celiakia, choroby wątroby czy choroby przewodu pokarmowego, szczególnie związane z zaburzeniami trawienia, ponieważ mogą wpływać na wchłanianie witaminy E,
-
podeszły wiek, ze względu na przyspieszone procesy starzenia się komórek, dzięki czemu działa przeciwmiażdżycowo i przeciwnowotworowo,
-
spowalnianie procesów starzenia (witamina E jest silnym antyoksydantem, dlatego bardzo często określana jest witaminą młodości),
-
wysokie stężenie cholesterolu we krwi (alfa-tokoferol hamuje proces odkładania się blaszki miażdżycowej w naczyniach krwionośnych),
-
profilaktyka przeciwzawałowa,
-
problemy z płodnością (witamina E zwana jest witaminą płodności).
Sprawdź także artykuł Witaminy i minerały - ich rola, jakich połączeń unikać
O jakiej porze najlepiej brać witaminę E?
Witamina E jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach, co oznacza, że najlepiej wchłania się w ich obecności, dlatego zaleca się przyjmowanie witaminy E podczas posiłku zawierającego zdrowe tłuszcze. Najlepszą porą na przyjmowanie witaminy E, podobnie jak w przypadku innych witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, jest wieczór, ponieważ wtedy poprawia się jej wchłanianie. Witaminę E warto brać z selenem, ponieważ razem mają skuteczniejsze działanie.
Selen w ofercie bodypak.pl
Bibliografia:
- A. L. Anderson Berry, C. K. Hanson. The Role of Vitamin E in Pregnancy. Vitamin E in Human Health. 2019. p.
- Effects of dietary vitamin E on male reproductive system. Asian Pacific Journal of Reproduction. 6(4):p 145-150. 2017.
- X. Liu, G. Yang, M. Luo, Q. Lan, X. Shi. Serum vitamin E levels and chronic inflammatory skin diseases: A systematic review and meta-analysis. PLoS One. 2021; 16(12).
-
G. Young Lee, S. Nim Han. The Role of Vitamin E in Immunity. Nutrients. 2018, 10(11), 1614.
- M. Schuelke. Ataxia with Vitamin E Deficiency. GeneReviews. 2023.
Zobacz inne artkuły w kategorii Suplementacja
Przeczytaj więcej artykułówKreatyna - obalamy mity! Jak działa, czy jest bezpieczna i dlaczego czasem nie daje efektów?
Zastanawiasz się, czy kreatyna na prawdę działa? W tym artykule obalamy mity na jej temat i tłumaczymy w bardzo prosty sposób jej działanie.
Czym dokładnie są „izotoniczne napoje dla sportowców”
Izotoniki to jedne z najczęściej wybieranych napojów przez osoby aktywne fizycznie. Ich popularność nie bierze się z przypadku – dobrze skomponowany napój izotoniczny może pomóc nie tylko w uzupełnianiu płynów, ale także w dostarczeniu elektrolitów i energii w trakcie dłuższego lub bardziej intensywnego wysiłku. Wokół izotoników narosło jednak sporo uproszczeń. Dla jednych są niezbędnym elementem każdego treningu, dla innych jedynie marketingowym dodatkiem, który niczym nie różni się od zwykłej wody. Jak jest naprawdę? Żeby to dobrze zrozumieć, warto zacząć od podstaw.
Kolagen na zmarszczki - jaki wybrać? Analiza skuteczności działania
Kolagen to popularny suplement diety, który poprawia nawilżenie skóry i walczy z widocznymi oznakami starzenia. Na rynku możemy spotkać się z różnymi rodzajami kolagenu. O ile wykazują podobne działanie, to źródła kolagenu są głównym czynnikiem, które determinują wybór. Jaki kolagen wybrać na zmarszczki, a jaki poprawi elastyczność ścięgien?
Jaki magnez wybrać? Porównanie form i ich zastosowanie
Magnez to jeden z kluczowych makroelementów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu – wspiera układ nerwowy, pracę mięśni, uczestniczy w biosyntezie białka i setkach innych procesów komórkowych. Stojąc przed półką z suplementami diety, łatwo się jednak pogubić: cytrynian magnezu, tlenek magnezu, chelat magnezu, mleczan, czy taurynian – jaki magnez wybrać? W tym artykule wyjaśniamy, które rodzaje magnezu są najlepsze w zależności od celu suplementacji i jak dopasować preparat do swoich potrzeb.