Czy kreatyna działa na mózg inaczej niż na mięśnie?
Suplementacja kreatyną kojarzy się głównie z rozwojem masy mięśniowej. Jest stosowana najczęściej przez osoby, których celem jest rozwój sylwetki, natomiast jej działanie sięga znacznie szerzej. Istnieją dowody, że kreatyna wpływa pozytywnie na nasz mózg i funkcje poznawcze. Jaką rolę pełni kreatyna w ludzkim organizmie?
Ten artykuł przeczytasz w 7 minuty.
Spis treści
Rola kreatyny w mięśniach szkieletowych
Kreatyna jest magazynowania przede wszystkim w mięśniach szkieletowych w postaci fosfokreatyny i należy do podstawowego źródła energii. Pełni ona rolę energetyczną, która wykorzystywana jest w momencie, gdy nasze mięśnie poddawane są intensywnym i krótkotrwałym wysiłkom. Kreatyna zwiększa wydolność fizyczną i siłę mięśniową. Jest to podstawowa rola kreatyny w organizmie, dla której osoby aktywne fizycznie tak chętnie korzystają z suplmentacji.
Paliwem podczas skurczu mięśni jest ATP pozyskiwane z fosfokreatyny. Właśnie dlatego tak istotny jest jej odpowiedni poziom. Komórki mięśniowe mają ograniczoną zdolność magazynowania ATP. Z tego powodu tak istotne jest regularne stosowanie kreatyny.
U sportowców, kreatyna wiąże się przede wszystkim z poprawą wydolności, siły mięśniowej i szybszą rozbudową masy mięśniowej. Efekt działania kreatyny nie jest natychmiastowy, ponieważ jest to suplement diety, którym organizm musi wysycić komórki mięśniowe.
Kreatyna w ofercie bodypak.pl
Rola kreatyny w mózgu
Podobnie jak dla mięśni, kreatyna jest źródłem energii dla naszego mózgu. Podczas intensywnego myślenia, utrzymywania koncentracji czy podejmowania decyzji, komórki mózgowe wykazują się wytężoną pracą. Kreatyna służy m.in. wsparciu mózgu i poprawie funkcji poznawczych.
Kreatyna wpływa na mózg poprzez wsparcie w syntezie ATP. Dzięki temu neurony sprawniej przewodzą impulsy nerwowe. Ze względu na mały zapas ATP, konieczna jest ciągła dostępność fosfokreatyny, która jest w stanie odbudować energię dla komórek mózgowych.
Warto zaznaczyć, że pod kątem wsparcia pracy układu nerwowego, kreatyna nie daje odczuwalnego skoku energii, natomiast jest w stanie zniwelować efekty zmęczenia czy niedostateczną ilość snu. Niedobór kreatyny wiąże się z dużo szybszym pojawieniem się zmęczenia.
Zapotrzebowanie energetyczne mózgu a zapotrzebowanie energetyczne mięśni
Różnica pod kątem zapotrzebowania mózgu i mięśni na energię ATP jest diametralna. Nasz mózg zużywa sporą ilość energii nawet w czasie spoczynku. Jest to związane z aktywnością neuronów. Z kolei komórki mięśniowe w czasie spoczynku w zasadzie nie korzystają z ATP, natomiast praca mięśni w trakcie intensywnych ćwiczeń fizycznych znacząco zwiększa zapotrzebowanie na energię, przewyższając kilkukrotnie zapotrzebowanie komórek mózgowych i neuronów.
Różnice w metabolizmie energii w mózgu i w mięśniach
Metabolizm energetyczny w mięśniach i mózgu przebiega na zupełnie innych zasadach. ATP jest zapasem energii dla komórek mięśniowych. Dzięki temu jesteśmy w stanie osiągnąć większą wydolność fizyczną, zwiększyć poziom siły mięśni czy opóźnić zmęczenie. W kontekście pracy mózgu, ATP pełni rolę stabilizatora energetycznego. Dzięki temu jesteśmy w stanie zamaskować efekty zmęczenia czy też skutki niedostatecznej ilości snu.
Zobacz także: Jak kreatyna wpływa na mózg i funkcje poznawcze?
Mózg vs mięśnie – kluczowe różnice w wykorzystaniu kreatyny
Różnica w wykorzystaniu kreatyny dotyczy aspektów na kilku płaszczyznach.
Pierwszym z nich jest cel wykorzystania. Kreatyna w mięśniach pełni rolę typowo energetyczną, dzięki czemu w dłuższym okresie czasu jesteśmy w stanie zwiększyć swoje możliwości wysiłkowe. Kreatyna w mózgu działa bardziej pod kątem stabilizacji energii. Nie zauważymy nadzwyczajnego efektu, lecz raczej podtrzymanie energii w momencie niedyspozycji. Skala działania kreatyny to kolejna różnica. Siła mięśniowa jest w stanie dość znacząco wzrosnąć w momencie, gdy nasze mięśnie wysycą się kreatyną. Działanie kreatyny pod kątem stymulacji mózgu jest bardziej subtelne w porównaniu do wzrostu możliwości wysiłkowych.
Rożnica tkwi także w mechanizmie działania. Komórki mięśniowe potrzebują dużej porcji energii w stosunkowo krótkim czasie, natomiast neurony potrzebują systematycznego i równomiernego dostarczenia energii. Wreszcie, efekt działania pod kątem wparcia mięśni i mózgu jest nieco inny. W przypadku mięśni możemy zauważyć większą siłę czy lepszą regenerację pomiędzy seriami. W kontekście mózgu, kreatyna chroni nas przed zmęczeniem psychicznym czy też lepiej chroni nas przed stresem oksydacyjnym.
Magazynowanie kreatyny w różnych tkankach
Mięśnie szkieletowe są największym magazynem kreatyny w naszym organizmie. Szacuje się, że około 95% zasobów energii znajduje się w komórkach mięśniowych. Główną formą magazynowania jest fosfokreatyna. Jeśli chodzi o zapasy kreatyny w mózgu to są one zdecydowanie mniejsze niż w mięśniach. W mózgu przechowujemy ok. 2-3g kreatyny na każdy kg mózgu. Występuje ona zarówno w formie wolnej kreatyny jak i fosfokreatyny.
Tempo wykorzystania energii w mózgu i w mięśniach
Masz mózg zupełnie inaczej wykorzystuje kreatynę zupełnie inaczej niż komórki mięśniowe. Zapotrzebowanie na kreatynę w mózgu jest mniej więcej stałe przez cały czas. Tempo jej dostarczania do neuronów jest dość równomierne. Utrzymuje ona pracę mózgu na odpowiednim poziomie. Działa też pozytywnie w kontekście chorób neurodegeneracyjnych.
Poziom zużycia kreatyny przez mięśnie jest bardzo zmienny. W zasadzie nie korzystamy z kreatyny, w momencie, gdy mięśnie znajdują się w stanie spoczynku. Zużycie kreatyny rośnie, gdy podejmujemy intensywny wysiłek fizyczny. Wtedy liczy się natychmiastowe dostarczanie energii.
Topowa kreatyna
Dowiedz się także: Kreatyna i białko - czy to naprawdę dobre połączenie?
Dlaczego nie należy przenosić efektów obserwowanych w mięśniach na mózg
Nie jest tajemnicą, że główną funkcją kreatyny jest wsparcie w budowaniu masy mięśniowej i zwiększenie siły mięśni. Wpływ kreatyny na nasz organizm jest jednak znacznie szerszy z tym, że nie możemy przenosić wniosków w dosłowny sposób na inne aspekty funkcjonowania organizmu.
Kreatyna wpływa na zdrowie mózgu i jego kondycje, natomiast jest to bardziej łagodny sposób, a mechanizm przekładania energii na efekty jest inny niż w przypadku tkanki mięśniowej. Mięśnie i mózg pracują w zupełnie innym trybie energetycznym, tak więc wykorzystanie energii z ATP odbywa się za pomocą innych szlaków.
Wykorzystanie kreatyny w mięśniach dotyczy przede wszystkim aktywności fizycznej. Podczas ruchu i spięcia mięśni potrzebna jest energia dostarczana przez fosfokreatynę w postaci ATP. Jesteśmy w stanie zauważyć dużą różnicę pod kątem wzrostem siły w okresie nasycenia kreatyną oraz w czasie, gdy suplementacja kreatyną nie jest kontynuowana.
Pod kątem komórek mózgowych, kreatyna działa łagodniej, a poziom jej wykorzystania jest dość równomierny. Warto zauważyć, że zapas kreatyny w mózgu jest niewielki w porównaniu do zapasów w mięśniach. Największy efekt zauważymy w momencie wystąpienia zmęczenia, a nie u wypoczętej osoby, która dopiero rozpoczęła aktywność intelektualną.
Pod kątem działania, nie ma zbyt dużej różnica jaką formę kreatyny wybierzemy:
-
chlorowodorek kreatyny,
-
cytrynian kreatyny.
Są to najpopularniejsze formy, które działają podobnie. Różnią się jedynie budową i tempem nasycenia w organizmie. Warto zaznaczyć, że do najlepiej przebadanych suplementów należy monohydrat kreatyny, który jest niezwykle skuteczną i stosunkowo tanią formą.
Zobacz także: Kreatyna - TOP 10
Zobacz inne artkuły w kategorii Suplementacja
Przeczytaj więcej artykułówJaki magnez wybrać? Porównanie form i ich zastosowanie
Magnez to jeden z kluczowych makroelementów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu – wspiera układ nerwowy, pracę mięśni, uczestniczy w biosyntezie białka i setkach innych procesów komórkowych. Stojąc przed półką z suplementami diety, łatwo się jednak pogubić: cytrynian magnezu, tlenek magnezu, chelat magnezu, mleczan, czy taurynian – jaki magnez wybrać? W tym artykule wyjaśniamy, które rodzaje magnezu są najlepsze w zależności od celu suplementacji i jak dopasować preparat do swoich potrzeb.
Kreatyna i białko - czy to naprawdę dobre połączenie?
O tym suplemencie od dłuższego już czasu słychać głośno, nie tylko wśród zawodowych sportowców, ale i tych osób, które dopiero sprawdzają swoje możliwości w zakresie treningów siłowo-wytrzymałościowych
Właściwości aminokwasów stosowanych w sporcie: działanie, mechanizmy biochemiczne i wskazania do suplementacji
Dzisiejsza biochemia sportu pokazuje, że dieta nie służy jedynie do zasilania organizmu. Wiemy już, że składniki odżywcze pełnią w organizmie podwójną rolę: są nie tylko substratem energetycznym i budulcowym, ale także potężnymi cząsteczkami sygnałowymi. W centrum tego metabolicznego wszechświata znajdują się aminokwasy.
Maślan sodu a mózg – wpływ jelit na nastrój i koncentrację
Coraz więcej naukowców intensywnie pracuje nad poznaniem związku między zdrowiem jelit a funkcjonowaniem mózgu. W centrum uwagi znajduje się maślan sodu – metabolit wytwarzany przez bakterie jelitowe. Rola maślanu sodu w kontekście osi jelito–mózg stopniowo ujawnia swoje złożone i mechanizmy. Choć relacja maślan sodu a mózg to temat wciąż badany, dostępne dane wskazują na interesujące powiązania pośrednie, które warto poznać.
