Reset kofeinowy, czyli co zrobić, gdy kofeina przestaje działać?
Szybkie tempo życia, pogodzenie obowiązków domowych z pracą zawodową, wychowywaniem dzieci, a często również z intensywnymi treningami, nawał naglących spraw spływających zewsząd na nasze barki, skłania nas do coraz częstszego korzystania ze środków mających na celu pobudzenie organizmu do pracy z zachowaniem wysokiej wydajności. Regularne przyjmowanie kofeiny może spowodować uodpornienie się na jej działanie. W tym artykule znajdziesz kilka wskazówek, jak oczyścić receptory i sprawić, że kofein
Ten artykuł przeczytasz w 6 minuty.
Spis treści
Jak przeprowadzić reset kofeinowy?
Jedną z substancji najczęściej stosowanych celu pobudzenia i dostarczenia "zastrzyku energii" jest kofeina, którą znaleźć można nie tylko w kawie, ale również w:
-
herbacie,
-
yerba mate,
-
kakao,
-
nasionach guarany,
-
napojach energetyzujących,
-
spalaczach tłuszczu oraz przedtreningówkach.
Co jednak, jeśli po stosowaniu nawet bardzo dużych ilości tych produktów występują problemy z pobudzeniem, a zastosowanie okresowego detoksu kofeinowego nie poprawia reakcji na jej działanie? W takim przypadku w celu przywrócenia mocy oddziaływania kofeiny należy zabrać się za odblokowanie receptorów adrenergicznych i dopaminowych, które zostały przestymulowane i utraciły swoją wrażliwość.
Reset kofeinowy można przeprowadzić za pomocą suplementów diety, które wykazują nieco inne działanie na organizm człowieka niż to, którym charakteryzuje się kofeina.
Suplementy diety wspierające przywrócenie oddziaływania kofeiny na organizm
Gdy Twój organizm przestanie reagować na kofeinę pobudzeniem, spróbuj zresetować swoją odporność na działanie tej substancji poniższymi suplementami diety. Pamiętaj jednak, że każdy suplement diety ma swoje określone dawkowanie podane na opakowaniu i należy stosować się do zaleceń i przeciwwskazań podanych przez producenta.
1. Różeniec górski (Rhodiola Rosea)
Różeniec górski wspiera regulację mechanizmów przywracających poziom neurotransmiterów do stanu równowagi, co czyni poprzez ograniczenie degradującego działania enzymów COMT, MAO-A, MAO-B w kierunku serotoniny, dopaminy, adrenaliny, noradrenaliny, co przekłada się bezpośrednio na poprawę funkcji poznawczych, poprawę pamięci oraz wsparcie koncentracji. Rhodiola Rosea posiada zdolność wywierania pozytywnego wpływu na poziom pozostałych monoamin, a także endorfin. Optymalna dawka do zażycia w celu poprawy zdolności przyswajania informacji i skupienia mieści się pomiędzy 200 a 600 mg.
2. Ashwagandha (Withania Somnifera)
Ashwagandha wpływa na optymalizację wrażliwości receptorów adrenergicznych na działanie substancji o charakterze pobudzającym. Stymulacja prawidłowego funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego za pomocą tego niezwykle wszechstronnie działającego adaptogenu odbywa się za pomocą promowania powstawania nowych neuronów oraz zwiększanie plastyczności mózgu.
3. L-teanina
Jest to aminokwas wykazujący działanie synergistyczne z kofeiną, jeśli chodzi o funkcje poznawcze, poprzez wpływ na skupienie uwagi oraz zmniejszenie podatności na wszelkie rozproszenia zewnętrzne. Podnosi poziom dopaminy i serotoniny w mózgu. Mechanizm funkcjonowania L-teaniny opiera się na zmniejszaniu działania kofeiny polegającego na chwilowym stymulowaniu organów i układów organizmu do pracy na wyższych obrotach, przy czym nie wpływa na pozostałe niepobudzające kierunki jej działania. Co więcej, L-teanina, a więc aminokwas powszechnie występujący w herbacie, może być pomocna w znoszeniu problemów ze snem powodowanych przez konsumpcję kofeiny. Rekomendowana dawka to 100–200 mg dziennie.
4. EGCG (Galusan epigallokatechiny)
EGCG to katechina występująca w zielonej herbacie, zmniejszająca nagły skok hormonów - adrenaliny i noradrenaliny - we krwi, który jest wyzwalany przez podaż kofeiny. Posiada zdolność niwelowania efektów działania substancji o charakterze agonistycznym do dopaminy, nie wpływając przy tym na obniżenie jej poziomu. Stanowi inhibitor enzymu - katecholo-O-metylotransferazy, która rozkłada katecholaminy – pochodne aminokwasu tyrozyny, a więc adrenalinę, noradrenalinę i dopaminę, przez co wpływa korzystnie na zwiększenie ich poziomu. Angażuje się również w obniżanie wydzielania tych substancji w nadnerczach. Zalecana dobowa dawka mieści się w przedziale 200–800 mg.
5. CDP-cholina (cytykolina)
Jest to substancja naturalnie występująca w organizmie zaliczana do grupy adaptogenów, oddziałująca na poziom dopaminy w organizmie poprzez regulację gęstości jej receptorów. Niedługo po spożyciu jest rozkładana do dwóch substancji: choliny i cytydyny, które mają wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. CDP-cholina wykazuje działanie neuroprotekcyjne – ochrania neurony dopaminergiczne odpowiedzialne za produkcję dopaminy, czyli hormonu wpływającego na zwiększenie motywacji do działania. Podnosi efektywność działania tego neuroprzekaźnika, dzięki czemu w wyniku jej suplementacji zauważalny jest wzrost liczby podejmowanych działań oraz stopień odczuwania zadowolenia i radości z życia.
6. Sulbutiamina
Sulbutiamina to pochodna witaminy B1 rozpuszczalna w tłuszczach. Jej działanie polega na obniżaniu wydzielania dopaminy w korze przedczołowej mózgu, co pociąga za sobą redukcję poziomu tego neurotransmitera i zwiększenie ilości jej receptorów, a to w dalszej kolejności prowadzi do uwrażliwienia receptorów dopaminowych, dzięki czemu finalnie zwiększa produktywność i zdolności poznawcze.
7. Forskolina
Forskolina to inaczej pokrzywa indyjska. Długoterminowe stosowanie suplementów diety z forskoliną w składzie może powodować wzrost wewnątrzkomórkowego cyklicznego adenozyno-3′,5′-monofosforanu, co prawdopodobnie przyczynia się do zmiany wrażliwości receptorów dopaminowych i zwiększenie ich gęstości.
Suplementy diety wspierające reset kofeinowy
Objawy odstawienia kofeiny
Objawy odstawienia kofeiny pojawiają się zwykle pomiędzy 6. a 43. godziną od ostatniej przyjętej dawki kofeiny i są to:
-
bóle głowy,
-
objawy grypopodobne,
-
zmęczenie,
-
uczucie niepokoju i nerwowość,
-
lęki.
Powyższe dolegliwości pojawiające się w przerwie od kofeiny mogą trwać nawet 9-10 dni.
Nadmierne spożycie kofeiny - skutki uboczne
Przyjmowanie kofeiny w zbyt dużych dawkach jest niebezpieczna dla zdrowia i życia człowieka. Do przedawkowania dochodzi zwykle z powodu nieprawidłowego dawkowania suplementów diety, natomiast przesadne spożywanie napojów energetycznych i mocnych kaw również może przyczynić się do niepożądanych skutków i problemów zdrowotnych.
Objawy przedawkowania kofeiny to:
-
uczucie niepokoju,
-
drgawki,
-
kołatanie serca,
-
przyspieszony oddech,
-
bóle głowy,
-
problemy trawienne,
-
bezsenność.
Dawka śmiertelna w przypadku kofeiny wynosi 150-200 mg na każdy kilogram masy ciała.
Czym właściwie jest kofeina?
Kofeina jest uznawana za jeden z najbardziej powszechnych środków stymulujących o działaniu psychoaktywnym. Występuje ona w ok. 60 gatunkach roślin, natomiast najczęściej pozyskiwana jest ona z nasion kawy oraz liści ostrokrzewu paragwajskiego i zielonej herbaty.
Działanie kofeiny
Kofeina pobudza, zmniejsza uczucie zmęczenia i wspomaga koncentrację. Wynika to z blokowania jednego z neuroprzekaźników - adenozyny, która wpływa na pojawianie się zmęczenia. Wypicie np. kawy lub zastosowanie suplementu diety z kofeiną powoduje, że zajmuje ona miejsce adenozyny i wzrasta poziom energii i skupienia.
Przykładowe inne efekty działania kofeiny to:
-
większa czujność,
-
rozszerzanie naczyń krwionośnych,
-
tymczasowy wzrost temperatury ciała.
Jaka jest bezpieczna dawka kofeiny na dzień?
Dopuszczalna dzienna dawka kofeiny dla zdrowych osób dorosłych to 400 mg. Jest to górna granica, której nie należy przekraczać. Wyjątek stanowią kobiety będące w ciąży lub karmiące piersią - dla nich maksymalna dzienna dawka kofeiny wynosi 200 mg.
Bibliografia
1. https://examine.com/supplements/caffeine/#ref328
2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11410073
3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9353595
4. http://www.brainprotips.com/dopamine-supplements/
5. https://nootriment.com/sulbutiamine-dopamine/
6. http://pl.swissherbal.eu/sklep/cdp-cholina/
7. http://pl.swissherbal.eu/sklep/ashwagandha/
8. http://pl.swissherbal.eu/sklep/rhodiola/
Artykuł został pierwotnie opublikowany 21.11.2017 r. oraz został zaktualizowany 13.03.2024 r. zgodnie z aktualną wiedzą i ofertą bodypak.pl.
Zobacz inne artkuły w kategorii Suplementacja
Przeczytaj więcej artykułówAdaptogeny: jak działają i jak je dobierać - przewodnik po najczęściej stosowanych substancjach
Adaptogeny stanowią jedną z najsilniej napędzanych marketingowo kategorii suplementów na rynku. Producenci najczęściej promują je jako uniwersalne panaceum, obiecując jednoczesną poprawę jakości snu, wzrost poziomu energii, wyostrzenie koncentracji, redukcję stresu oraz wzmocnienie odporności. W ujęciu fizjologicznym i klinicznym jest to jednak założenie błędne. Poszczególne adaptogeny wyraźnie różnią się od siebie mechanizmem działania, ich skuteczność zależy od specyficznego kontekstu stosowania, a jakość dostępnych na rynku produktów pozostaje skrajnie nierówna. Poniższy raport ma za zadanie usystematyzować wiedzę i odpowiedzieć na trzy fundamentalne pytania z punktu widzenia praktyki: Który adaptogen warto zastosować w zależności od konkretnego celu treningowego lub zdrowotnego? Jak na podstawie etykiety zweryfikować jakość surowca oraz jego potencjał terapeutyczny i suplementacyjny? Gdzie w przypadku adaptogenów kończą się dane naukowe, a zaczynają wyłącznie skróty myślowe i marketing?
Kreatyna - obalamy mity! Jak działa, czy jest bezpieczna i dlaczego czasem nie daje efektów?
Zastanawiasz się, czy kreatyna na prawdę działa? W tym artykule obalamy mity na jej temat i tłumaczymy w bardzo prosty sposób jej działanie.
Czym dokładnie są „izotoniczne napoje dla sportowców”
Izotoniki to jedne z najczęściej wybieranych napojów przez osoby aktywne fizycznie. Ich popularność nie bierze się z przypadku – dobrze skomponowany napój izotoniczny może pomóc nie tylko w uzupełnianiu płynów, ale także w dostarczeniu elektrolitów i energii w trakcie dłuższego lub bardziej intensywnego wysiłku. Wokół izotoników narosło jednak sporo uproszczeń. Dla jednych są niezbędnym elementem każdego treningu, dla innych jedynie marketingowym dodatkiem, który niczym nie różni się od zwykłej wody. Jak jest naprawdę? Żeby to dobrze zrozumieć, warto zacząć od podstaw.
Kolagen na zmarszczki - jaki wybrać? Analiza skuteczności działania
Kolagen to popularny suplement diety, który poprawia nawilżenie skóry i walczy z widocznymi oznakami starzenia. Na rynku możemy spotkać się z różnymi rodzajami kolagenu. O ile wykazują podobne działanie, to źródła kolagenu są głównym czynnikiem, które determinują wybór. Jaki kolagen wybrać na zmarszczki, a jaki poprawi elastyczność ścięgien?