Nootropiki – wielopłaszczyznowe wsparcie organizmu
Czym są nootropiki? Jak działają? Jaki jest ich podział? Jak wpływają na organizm człowieka? Tego wszystkiego dowiesz się po przeczytaniu tego artykułu.
Ten artykuł przeczytasz w 5 minuty.
Spis treści
Czym są nootropiki? Jak działają? Jaki jest ich podział? Jak wpływają na organizm człowieka? Tego wszystkiego dowiesz się po przeczytaniu tego artykułu.
Nootropiki – z greckiego "w stronę umysłu" – terminem tym określamy niezwykle bogatą grupę związków chemicznych, których celem stosowania jest poprawa szeroko pojętego zdrowia człowieka oraz wsparcie wydajności funkcjonowania mózgu. Posiadają potencjał zwiększania płynności werbalnej, zdolności uczenia się, rozumowania, poprawy pamięci oraz efektywności procesów poznawczych, wspomagają skupienie uwagi, należytą koncentrację na zaplanowanych celach, potęgują motywację, wprowadzają w pozytywny nastrój, maksymalizują poziom energii.
Zasady działania nootropików
Mechanizmy działania substancji nootropowych są zróżnicowane, ponieważ niektóre powodują zwiększoną aktywność mózgu poprzez regulacje neuroreceptorów, czego dokonują poprzez intensyfikację poboru tlenu, glukozy i wszelkich niezbędnych składników odżywczych, inne wpływają na wzrost stężenia neurotransmiterów, których rolą jest nadzorowanie przekazu informacji w układzie nerwowym dotyczących procesów memoryzacji oraz funkcji poznawczych, a jeszcze inne pobudzając rozwój nowych neuronów poprawiają plastyczność mózgu.
Podział nootropów ze względu na kierunek działania:
- zwiększające uwagę i koncentrację,
- uskuteczniające naukę i zapamiętywanie,
- ułatwiające radzenie sobie ze stresem,
- ochraniające mózg przed neurodegeneracją,
- podnoszące stopień motywacji,
- poprawiające nastrój,
- wspierające redukcję tkanki tłuszczowej,
- łagodzące problemy z zasypianiem.
Wskazówki dotyczące suplementacji nootropików
Jeśli chcesz czerpać korzyści płynące ze stosowania nootropików kieruj się następującymi zasadami, które pomogą wykorzystać ich ogromny potencjał prozdrowotny oraz zabezpieczyć się przed wystąpieniem niechcianych skutków wynikających z nieprawidłowego użytkowania:
- wejdź w posiadanie możliwie jak najobszerniejszej oraz rzetelnej wiedzy na temat substancji, której suplementację rozważasz,
- nie przesadzaj z częstotliwością, stosuj nootropiki wtedy, gdy rzeczywiście ich potrzebujesz,
- przestrzegaj zalecanych dawek, zaczynaj od najniższej dawki, zwiększając sukcesywnie w razie potrzeby, oraz stosuj się do rekomendowanego cyklu suplementacji,
- pamiętaj, że na żadne problemy nie istnieje magiczna pigułka, więc idąc tym tropem należy zdać sobie sprawę, iż nootropiki mają szereg cennych właściwości, ale nie mogą zastąpić zbilansowanego stylu życia - miej zatem zdroworozsądkowe oczekiwania,
- zasięgnij opinii specjalisty w razie wątpliwości co do działania i możliwości wykorzystania w indywidualnym przypadku danych produktów.
Przegląd najczęściej stosowanych nootropików
Acetyl-L-karnityna (ALCAR) -wpływa na procesy memoryzacji, działa neuroprotekcyjnie, wspiera zdolności poznawcze.
Alfa-glicerylofosforylcholina (Alfa GPC) - poprawia procesy kognitywne, uwydatnia wydolność umysłową, pomaga w zapamiętywaniu.
Aniracetam - zwiększa efektywność procesu nauki, wspiera pamięć, obniża odczucie niepokoju.
Ashwagandha - pomaga radzić sobie ze stresem, poprawia koncentrację, obniża poczucie zmęczenia.
Bacopa Monnieri - zwiększa zdolności zapamiętywania, reguluje poziom neurotransmiterów, reguluje nastrój.
Berberyna - zapobiega spadkom energii, poprawia nastrój, wspiera zapamiętywanie.
Cholina - wpływa na poprawę nastroju, ułatwia koncentrację, polepsza procesy memoryzacji.
Cytykolina (CDP-cholina) - usprawnia pamięć, powoduje wzrost energii, poprawia neuroplastyczność mózgu.
Ginkgo Biloba - reguluje odpowiedź na stres, poprawia pamięć krótkotrwałą, polepsza nastrój.
Gotu Kola - stymuluje proces neurogenezy, wspiera funkcje poznawcze, redukuje niepokój.
Hupercyna A - optymalizuje funkcje poznawcze, wspiera pamięć, ułatwia uczenie się.
Kava kava - obniża odczucie lęku, polepsza nastrój, wpływa pozytywnie na kognicję.
Kreatyna - poprawia samopoczucie, zwiększa zdolności zapamiętywania, redukuje zmęczenie mentalne.
Lion’s Mane - zwiększa poziom skupienia, pobudza procesy myślowe, obniża poczucie lęku.
L-teanina - wznieca motywacje do działania, pomaga w skupieniu, promuje funkcje poznawcze.
Mucuna pruriens - poprawia pamięć, wspomaga procesy uczenia, pomaga radzić sobie ze stresem.
N-acetyl-L-cysteina (NAC) - redukuje drażliwość, pomaga w skupieniu, wspiera utrzymanie koncentracji.
N-acetyl-L-tyrozyna (NALT) - optymalizuje zdolność skupienia się, pomaga w problemach ze snem, poprawia nastrój.
Noopept - promuje logiczne myślenie, stymuluje procesy poznawcze, poprawia refleks.
Piracetam - wspomaga procesy uczenia się, ułatwia zapamiętywanie, wzmaga skupienie.
Różeniec górski - redukuje wahania nastroju, obniża poczucie zmęczenia, wspiera kognicję.
Resweratrol - reguluje procesy memoryzacji, wspiera pamięć, stymuluje neurogenezę.
S-Adenozylometionina (SAM-e) - zwiększa poziom energii, poprawia nastrój, wspomaga myślenie abstrakcyjne.
Sulbutiamina - wspiera proces przyswajania informacji, reguluje nastrój, redukuje poziom zmęczenia.
Żeń-szeń - zwiększa wytrzymałość, zwiększa odporność na stres, wspiera wysiłki intelektualne.
Polecane suplementy
Bezpieczeństwo stosowania nootropów
Liczne badania wykazują, że większość nootropów jest przeważnie bezpieczna, jeśli przy stosowaniu kierujemy się rozważnym podejściem. Na uwadze należy mieć jednak fakt, iż każdy organizm reaguje inaczej na dostarczane substancje. Niebagatelne znaczenie ma kilka czynników, takich jak – wiek osoby suplementującej, ogólna kondycja fizyczna, w której się znajduje, zastosowana dawka, częstotliwość przyjmowania, zachodzące interakcje. Na rynku pojawiają się coraz to nowe produkty, więc do nich należy podchodzić z chłodną głową – lepiej zaczekać aż mechanizm ich działania zostanie dogłębnie przebadany.
Potencjalne efekty uboczne nootropów
Do działań niepożądanych powiązanych z przyjmowaniem substancji nootropowych, najczęściej w sposób nieprzemyślany, możemy zaliczyć:
- bóle głowy wynikające z niewystarczającej produkcji acetylocholiny niepokrywającej zapotrzebowania pracującego intensywniej niż zwykle mózgu,
- bezsenność i znużenie spowodowane z nieodpowiednim czasem przyjmowania danych substancji,
- nudności, biegunka, bóle brzucha, podrażnienia przewodu pokarmowego na wskutek stosowania zbyt dużych dawek,
- niepokój, zaburzenia nastroju, nerwowość, poczucie pustki w głowie, wysypka, podrażnienia skóry spowodowane przeważnie nieprzestrzeganiem zaleceń odnośnie dawkowania oraz łączeniem różnych typów substancji według własnego uznania.
Zobacz inne artkuły w kategorii Suplementacja
Przeczytaj więcej artykułówAdaptogeny: jak działają i jak je dobierać - przewodnik po najczęściej stosowanych substancjach
Adaptogeny stanowią jedną z najsilniej napędzanych marketingowo kategorii suplementów na rynku. Producenci najczęściej promują je jako uniwersalne panaceum, obiecując jednoczesną poprawę jakości snu, wzrost poziomu energii, wyostrzenie koncentracji, redukcję stresu oraz wzmocnienie odporności. W ujęciu fizjologicznym i klinicznym jest to jednak założenie błędne. Poszczególne adaptogeny wyraźnie różnią się od siebie mechanizmem działania, ich skuteczność zależy od specyficznego kontekstu stosowania, a jakość dostępnych na rynku produktów pozostaje skrajnie nierówna. Poniższy raport ma za zadanie usystematyzować wiedzę i odpowiedzieć na trzy fundamentalne pytania z punktu widzenia praktyki: Który adaptogen warto zastosować w zależności od konkretnego celu treningowego lub zdrowotnego? Jak na podstawie etykiety zweryfikować jakość surowca oraz jego potencjał terapeutyczny i suplementacyjny? Gdzie w przypadku adaptogenów kończą się dane naukowe, a zaczynają wyłącznie skróty myślowe i marketing?
Kreatyna - obalamy mity! Jak działa, czy jest bezpieczna i dlaczego czasem nie daje efektów?
Zastanawiasz się, czy kreatyna na prawdę działa? W tym artykule obalamy mity na jej temat i tłumaczymy w bardzo prosty sposób jej działanie.
Czym dokładnie są „izotoniczne napoje dla sportowców”
Izotoniki to jedne z najczęściej wybieranych napojów przez osoby aktywne fizycznie. Ich popularność nie bierze się z przypadku – dobrze skomponowany napój izotoniczny może pomóc nie tylko w uzupełnianiu płynów, ale także w dostarczeniu elektrolitów i energii w trakcie dłuższego lub bardziej intensywnego wysiłku. Wokół izotoników narosło jednak sporo uproszczeń. Dla jednych są niezbędnym elementem każdego treningu, dla innych jedynie marketingowym dodatkiem, który niczym nie różni się od zwykłej wody. Jak jest naprawdę? Żeby to dobrze zrozumieć, warto zacząć od podstaw.
Kolagen na zmarszczki - jaki wybrać? Analiza skuteczności działania
Kolagen to popularny suplement diety, który poprawia nawilżenie skóry i walczy z widocznymi oznakami starzenia. Na rynku możemy spotkać się z różnymi rodzajami kolagenu. O ile wykazują podobne działanie, to źródła kolagenu są głównym czynnikiem, które determinują wybór. Jaki kolagen wybrać na zmarszczki, a jaki poprawi elastyczność ścięgien?
